Bedankt Edwin Hubble, Welkom James Webb
Bedankt Edwin Hubble, Welkom James Webb

Bedankt Edwin Hubble, Welkom James Webb

Ondanks het feit dat wij een Edwin in onze redactie hebben is dit geen stukje over het afscheid van hem. Dit gaat over Edwin Hubble, of beter gezegd de telescoop die naar hem vernoemd is. De Hubble zal ergens tussen 2030 en 2040 gevangen worden door het zwaartekrachtveld van de aarde en vervolgens verbanden in de atmosfeer en wordt dan vervangen door James Webb Maar al die jaren, al waren ze niet zonder problemen, hebben heel veel mooie plaatjes opgeleverd en ons weer meer geleerd over de enorme ruimte waarin we leven.

Hubble met pensioen

Deze Hubble ruimtetelescoop word op 24 april 1990 gelanceerd en zou in een vaste baan om de aarde draaien op een hoogte van ongeveer 570 kilometer. Dat is ongeveer 43 keer zo hoog als dat jij op een vlucht naar New York komt. Best hoog dus. De reden om een telescoop in de ruimte te hangen is simpel. Geen last van lichtvervuiling en geen last van de atmosfeer. Dus groot was het feest toen Hubble de eerste plaatjes aan het doorsturen was.

Het was echter maar een kort feestje want de knakkers die de spiegel hebben gemaakt hadden iets te veel afgeslepen en de Hubble kon geen scherpe foto’s maken. Toch lastig met een apparaat dat 11 ton weegt en op ene hoogte van 570 kilometer iedere 95 minuten een rondje rond de aarde maakt. Het is niet dat je even een opticien langs stuurt. Na het raadplegen van vele opticiens werd er in 1993 een corrigerende spiegel aangebracht en kon de Hubble eindelijk laten zien wat wij waard was.

Inzichten door tijdreizen

Hoewel het raar klinkt kan je met een telescoop wel vooruit kijken maar je kijkt altijd terug in de tijd. Het licht dat is ontstaan bij de “Big Bang” reist namelijk nog altijd in een rechte lijn weg van het punt waar het is ontstaan. Dus licht van 14 miljard jaar geleden bereikt de Hubble pas over een paar miljard jaar. Maken wij niet meer mee trouwens. Doordat de Hubble licht opvangt van miljoenen jaren oud krijgen we dus een beeld van hoe ons heelal is ontstaan. En iemand die zijn geschiedenis kent, kent zijn toekomst. Een nee, de Hubble weet niet welke lotto cijfers er volgende week worden getrokken. Maar al die jaren heeft Hubble heel veel extreem mooie plaatjes geschoten. Nieuwe en betere plaatjes komen vanaf de zomer vanaf de James Webb telescoop. Daarover later meer. Eerst even genieten van het werk van Hubble.

En dan de vervanger: James Webb

Om te beginnen moeten we natuurlijk nog maar zien dat de James Webb telescope echt mooie plaatjes gaat maken. De James Webb werd gelanceerd na heel veel uitstel, het leek wel een overheidproject, op eerste kerstdag 2021. De Ariane raket bracht het pakketje (de payload) buiten onze atmosfeer. Vandaar af ging de James Webb op eigen houtje verder richting zijn definitieve verblijfsplaats: Lagrange punt 2. Beetje vreen adres of nie? Lagrange punt 2 ligt op een lijn die je krijgt als je vanaf de zon een lijn trekt naar de aarde en verder. Op dat punt kan een object definitief blijven hangen. Het voordeel is dat een object hier altijd in de schaduw van de aarde hangt. Wel zo cool koel.

Na de lancering wat het eerste spannende moment of de hitteschilden van van de James Web zouden ontvouwen. De instrumenten van de James Webb zijn nogal gevoelig voor warmte en moesten dus afgeschermd worden tegen zelfs de kleinste hoeveelheden warmte (dus infrarood). Dit doen ze door een enorm zeil dat bestaat uit 5 lagen reflecterend materiaal. Het volgende spannende moment was of de speigel, die bestaat uit 18 zeshoekige spiegels. De spiegels zijn gemaakt van Beryllium met een dun laagje goud. Deze 18 spiegels samen vormen een spiegel van wel 6,5 meter doornsede. Die van Hubble was 2.4 meter. James heeft dus duidelijk de grootste.

De spiegel van de James Webb telescoop vangt door zijn formaat en het feit dat de telescoop in de schaduw van de aarde hangt ouder licht op dan de Hubble. Daarmee kunnen we dus verder kijken in de geschiedenis en nog meer te weten komen over ons heelal en of er wellicht leven is buiten de aarde. Naar verwachting zal de telescoop op 23-1-2022 aankomen op zijn permanente adres. Dan heeft de apparatuur nog een paar weken nodig om af te koelen tot -223 graden Celsius. Dan volgt een lange periode om de apparatuur te caliberen en dan kan James Webb aan het werk en krijgen we nóg mooiere plaatjes uit de ruimte. Via de site Where is Webb kan je het hele process volgen.

En dan de hamvraag….is er leven buiten aarde?

Het Melkwegstelsel telt naar schatting zo’n vijfhonderd miljard sterren (voornamelijk zwakke, rode dwergsterren, maar toch). In het waarneembare heelal komen ruwweg zo’n honderd miljard sterrenstelsels voor. Die zijn niet allemaal even groot als ons eigen Melkwegstelsel. Als we voor het gemak aannemen dat een gemiddeld sterrenstelsel honderd miljard sterren telt, dan zijn er in het waarneembare heelal dus honderd miljard keer honderd miljard sterren. Dat zijn er tien triljard – een één met tweeëntwintig nullen.

Als er om iedere ster minimaal 1 planeet draait zijn er dus evenveel planeten. Stel dat er een kans is van slechts 1 promille dan nog zijn er 100.000.000.000.000.000.000 planeten waar wellicht leven mogelijk is. Ik zeg, Tatooine here we come.

Kies je aantal sterren!!

Geef een antwoord