Op woensdag 18 maart 2026 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Jij kiest wie er de komende vier jaar bepaalt wat er in jouw gemeente gebeurt. Maar wat moet je meenemen, wat mag je als je zelf niet kunt stemmen? En wat levert je een boete op? Alles wat je moet weten, hier en nu.
1. Wat heb je nodig om te stemmen?
Stemmen is simpel, maar je moet wel twee dingen bij je hebben: je stempas en een geldig identiteitsbewijs. Kom je zonder één van beide aan bij het stembureau, dan mag je niet stemmen. Geen uitzonderingen, geen smoesjes.
De stembureaus zijn op 18 maart open van 07:30 tot 21:00 uur. Je kunt stemmen in elk stembureau binnen jouw gemeente — niet in een andere gemeente, ook niet als je dichter bij een stembureau in de buurtgemeente woont.
2. Welk identiteitsbewijs is geldig?
Vier soorten Nederlandse documenten worden geaccepteerd bij het stembureau:
- Paspoort — ook als het tot 5 jaar is verlopen
- Nederlandse ID-kaart — ook als het tot 5 jaar is verlopen
- Nederlands rijbewijs — ook als het tot 5 jaar is verlopen
- Verblijfsvergunning — in combinatie met vereist vreemdelingendocument
De 5-jaar-regel: lees dit goed
Jouw identiteitsbewijs hoeft op 18 maart 2026 niet meer actueel geldig te zijn. Het mag maximaal 5 jaar verlopen zijn. Staat er op jouw ID “geldig tot 18 maart 2021 of later”? Dan mag je gewoon stemmen. Staat er een eerdere datum? Dan moet je echt op tijd een nieuw exemplaar aanvragen.
⚠️ Let op: Je ID is verlopen vóór 18 maart 2021 én je hebt geen tijd meer om een nieuw aan te vragen? Dan kun je iemand anders machtigen om voor jou te stemmen. Zie sectie 4.
Wat als je ID gestolen of kwijt is?
Is je identiteitsbewijs gestolen of kwijt? Vraag dan bij jouw gemeente een verklaring van vermissing aan. Met deze verklaring én een pasje met je foto — zoals een persoonlijke OV-chipkaart — mag je toch stemmen.
3. De stempas: kwijt of niet ontvangen?
Jouw stempas wordt bezorgd op het adres waar je op 2 februari 2026 stond ingeschreven, uiterlijk op 4 maart 2026. Heb je hem na 23 februari nog niet ontvangen, of ben je hem kwijtgeraakt? Wacht dan niet — vraag direct een vervangende stempas aan bij je gemeente. ⚠️ Let op: Ben je na 2 februari 2026 verhuisd naar een andere gemeente? Dan ontvang je je stempas op het oude adres en stem je in je oude gemeente.
Een beschadigde stempas is niet automatisch ongeldig, maar de belangrijke onderdelen (naam, barcode, adres) moeten goed leesbaar zijn. Twijfel je? Vraag een vervangende aan. Vraag je een nieuwe aan, dan wordt de oude direct ongeldig.
Deadline vervangende stempas aanvragen: dinsdag 17 maart 2026, 12:00 uur (check je eigen gemeente voor de exacte tijden).
4. Stemmen per volmacht: zo werkt het
Kan jij zelf niet op 18 maart stemmen — omdat je ziek bent, op vakantie, of anderszins verhinderd? Dan mag je iemand anders machtigen om namens jou te stemmen. Dat heet een volmacht. Er zijn twee manieren.
Optie A: Onderhandse volmacht (via de stempas)
Dit is de snelste manier. Je vult samen met de persoon die voor jou gaat stemmen de achterkant van jouw stempas in. Jullie ondertekenen beiden. Vervolgens geef je die persoon:
- Jouw ingevulde en ondertekende stempas
- Een kopie of duidelijke foto van jouw identiteitsbewijs (op telefoon of tablet is ook toegestaan, mits alles leesbaar is)
💡 Let op: zonder een kopie of foto van jouw identiteitsbewijs mag de gemachtigde géén stem voor jou uitbrengen — dit is wettelijk verplicht. De gemachtigde moet bij een onderhandse volmacht in dezelfde gemeente wonen als jij.
Optie B: Schriftelijke volmacht (via de gemeente)
Woon je in een andere gemeente dan degene die je wilt machtigen, of wil je de volmacht formeel regelen? Dan vraag je een schriftelijke volmacht aan bij je gemeente — online via DigiD, per post, of aan de balie.
De gemachtigde ontvangt dan een officieel volmachtbewijs per post. Bij een schriftelijke volmacht hoeft er géén kopie van jouw ID meegegeven te worden — dat is een belangrijk verschil met de onderhandse variant.
⚠️ Deadline schriftelijke volmacht: vrijdag 13 maart 2026, 17:00 uur. Wacht niet te lang!
Regels voor de gemachtigde
- De gemachtigde brengt de volmachtstem(men) altijd tegelijk met de eigen stem uit
- Eén persoon mag voor maximaal 2 andere kiezers stemmen (naast de eigen stem)
- Het initiatief voor een volmacht moet altijd van de kiezer zelf komen
5. Wat mag je wel en wat mag je niet?
✅ Dit mag je
- Stemmen met een ID dat tot 5 jaar verlopen is
- Een foto van het ID van de volmachtgever op je telefoon tonen (bij onderhandse volmacht)
- Een vervangende stempas aanvragen als je de originele kwijt bent
- Blanco stemmen (geldige stem, zonder partijkeuze)
- Een voorkeurstem geven op een specifieke kandidaat
- Stemmen met een verklaring van vermissing + fotopasje
- Maximaal 2 volmachten tegelijk uitbrengen naast je eigen stem
- Iemand uit een andere gemeente machtigen via een schriftelijke volmacht
❌ Dit mag je niet
- Stemmen zonder identiteitsbewijs
- Stemmen zonder stempas (tenzij je een vervangende hebt aangevraagd)
- Stemmen in een andere gemeente dan waar je woont
- Een ID gebruiken dat meer dan 5 jaar verlopen is
- Meer dan 2 volmachtstemmen uitbrengen
- Iemand vragen of benaderen om een volmacht aan jou te geven (ronselen — dit is strafbaar!)
- Een schriftelijke volmacht intrekken nadat de aanvraag is goedgekeurd
Ronselen is strafbaar — serieus
Het is uitdrukkelijk verboden om andere kiezers te vragen of te benaderen met het verzoek om hun stempas af te geven of een volmacht te verlenen. Dat heet ronselen van volmachten en het is een strafbaar feit. Het initiatief moet altijd — altijd — van de kiezer zelf komen.
6. Praktische tips voor 18 maart
- Check je ID nu. Kijk bij “geldig tot”. Is de datum vóór 18 maart 2021? Vraag dan vandaag nog een nieuw aan.
- Leg je stempas klaar. Bewaar hem op een vaste plek zodat je hem op de ochtend van 18 maart meteen pakt.
- Wil je iemand machtigen? Regel dit vóór 13 maart (schriftelijk) of doe het via de stempas zelf op de dag.
- Ben je gemachtigde? Check of je een kopie of foto van het ID van de volmachtgever hebt — anders mag je de stem niet uitbrengen.
- Weet waar je naartoe gaat. Op je stempas staat bij welk stembureau je terechtkunt. Je mag elk stembureau in je gemeente kiezen.
- Stembureaus zijn open van 07:30 tot 21:00. Rustig een keer op de terugweg van werk langs gaan werkt prima.
7. Veelgestelde vragen over de gemeenteraadsverkiezingen 2026
Ja, dat mag — zolang het rijbewijs maximaal 5 jaar verlopen is. Is de “geldig tot”-datum 18 maart 2021 of later? Dan mag je het gewoon gebruiken als legitimatie.
Dan kun je op de dag zelf nog iemand machtigen via de achterkant van je stempas. Geef de gemachtigde je stempas en een kopie of foto van je ID mee. Die persoon stemt dan tegelijk met zijn of haar eigen stem ook voor jou.
Nee. Stemmen is in Nederland niet verplicht. Maar jouw stem bepaalt mee wie er beslissingen neemt over wonen, verkeer, voorzieningen en meer in jouw gemeente. Dus: ga gewoon.
Ja, dat is toegestaan bij een onderhandse volmacht. De foto moet wel duidelijk leesbaar zijn, zodat het stembureau de gegevens kan controleren. Bij een schriftelijke volmacht (via de gemeente) heb je helemaal geen kopie of foto van het ID nodig.
Vraag bij de gemeente een verklaring van vermissing aan. Neem ook een pasje met je foto mee naar het stembureau, zoals een persoonlijke OV-chipkaart. Daarmee mag je toch stemmen.
Je mag voor maximaal 2 andere kiezers stemmen via een volmacht — naast je eigen stem. Dat zijn dus 3 stembiljetten in totaal. Jouw partner en kind moeten jou zelf hebben gemachtigd; jij mag daar niet zelf om vragen.
Je mag voor maximaal 2 andere kiezers stemmen via een volmacht — naast je eigen stem. Dat zijn dus 3 stembiljetten in totaal. Jouw partner en kind moeten jou zelf hebben gemachtigd; jij mag daar niet zelf om vragen.
Je kunt stemmen bij elk stembureau binnen jouw gemeente. Je kunt niet stemmen in een andere gemeente, zelfs niet als dat dichter bij je is.
Bronnen: Rijksoverheid.nl, Kiesraad.nl
Ontdek meer van EchteMannen.nl
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.