Het woord kanker raakt iedereen anders, maar de cijfers liegen niet: kanker bij mannen komt vaker voor dan bij vrouwen. Toch praten mannen er vaak minder makkelijk over, en missen ze soms belangrijke informatie over risico’s en vroege signalen. In dit artikel lees je hoe vaak kanker bij mannen voorkomt, welke soorten het meest gezien worden, wat je zelf kunt doen om je risico te verkleinen, en welke stappen je kunt zetten na een diagnose.
Hoe vaak komt kanker bij mannen voor?
In 2025 kregen ongeveer 134.800 mensen in Nederland de diagnose kanker. Daarvan waren 72.100 patiënten man, tegenover 62.700 vrouwen. Mannen hebben dus een hoger aantal nieuwe diagnoses dan vrouwen, ook na correctie voor de bevolkingsomvang.
Kanker treft vooral oudere mensen. Iets meer dan de helft van alle patiënten was in 2025 70 jaar of ouder, en 45 procent viel in de leeftijdsgroep van 30 tot en met 69 jaar. Vanaf je 60e stijgt het risico op kanker bij mannen relatief sterker dan bij vrouwen. Dat maakt deze levensfase een belangrijk moment om extra alert te zijn.
Welke soorten kanker komen het vaakst voor bij mannen?
Niet elke kankersoort treft mannen even vaak. Drie vormen springen er duidelijk uit.
Prostaatkanker staat op nummer één. Jaarlijks krijgen ongeveer 16.000 mannen deze diagnose, bijna een vijfde van alle nieuwe kankerdiagnoses bij mannen. Vooral mannen boven de 50 jaar lopen een groter risico, en ook roken en overgewicht spelen mogelijk een rol.
Huidkanker komt op de tweede plaats, met huidkanker als de meest gediagnosticeerde kankersoort in Nederland in het algemeen. Longkanker volgt op de derde plaats: in 2025 kregen ongeveer 7.100 mannen deze diagnose. Dat is bijna 10 procent van alle kankerdiagnoses bij mannen. Het aantal longkankerdiagnoses bij mannen daalt overigens al decennialang, vooral doordat er sinds de jaren zestig steeds minder mannen roken.
Ook darmkanker en blaaskanker komen relatief vaak voor bij oudere mannen. Jaarlijks krijgen ruim 11.000 mensen in Nederland darmkanker, waarvan een flink deel man is.
Kanker bij jongere mannen: een ander plaatje
Bij jongvolwassen mannen tussen de 18 en 39 jaar ziet de top van meest voorkomende kankersoorten er heel anders uit. Hier staat zaadbalkanker met stip op één, gevolgd door melanoom en verschillende vormen van lymfeklierkanker.
Zaadbalkanker komt steeds vaker voor. Het aantal nieuwe diagnoses is de afgelopen dertig jaar meer dan verdubbeld, tot circa 900 per jaar. Toch is het vooruitzicht relatief gunstig: ruim 90 procent van de mannen met zaadbalkanker is tien jaar na de diagnose nog in leven. Vroege opsporing maakt hierbij een groot verschil, dus twijfel niet om bij klachten naar de huisarts te gaan.
Kun je kanker bij mannen voorkomen?
Volledig voorkomen kan helaas niet, want soms speelt gewoon pech of erfelijke aanleg een rol. Toch is een derde van alle kankergevallen in Nederland toe te schrijven aan een ongezonde leefstijl en leefomgeving. Dat betekent dat je zelf wel degelijk invloed hebt.
Roken is met afstand de grootste vermijdbare risicofactor. Onderzoek van TNO in opdracht van KWF Kankerbestrijding laat zien dat roken jaarlijks verantwoordelijk is voor ruim 19.000 nieuwe kankerdiagnoses, zo’n 16 procent van alle kanker in Nederland. Stoppen met roken verkleint dus direct je risico, ongeacht je leeftijd.
Ook andere leefstijlfactoren tellen mee:
- Zonblootstelling. Onbeschermd zonnen draagt bij aan naar schatting 6.374 kankerdiagnoses per jaar. Smeer daarom in en zoek de schaduw op tijdens de felste uren.
- Voeding. Te weinig groente, fruit en vezels, en te veel bewerkt vlees, hangen samen met circa 6.452 diagnoses per jaar.
- Alcohol. Drinken verhoogt het risico op zeven soorten kanker, en dat risico stijgt al bij gemiddeld één glas per dag.
- Overgewicht en te weinig bewegen. Een gezond gewicht en voldoende beweging verlagen je risico merkbaar.
Ook de HPV-vaccinatie speelt een rol. Sinds enkele jaren krijgen jongens, net als meisjes, in het jaar dat ze 10 worden een gratis uitnodiging voor deze prik. Dat beschermt tegen kankersoorten die door het HPV-virus kunnen ontstaan.
Vroege opsporing: waarom bevolkingsonderzoek belangrijk is
Voor darmkanker bestaat er een landelijk bevolkingsonderzoek. Vanaf je 55e krijg je hiervoor elke twee jaar automatisch een uitnodiging, tot je 75e. Je ontvangt dan een test om thuis een beetje ontlasting te verzamelen. Deelname is gratis en vrijwillig, maar wel het overwegen waard: hoe eerder darmkanker wordt ontdekt, hoe beter de behandeling meestal aanslaat.
Heb je klachten die niet overgaan, zoals aanhoudende vermoeidheid, onverklaarbaar gewichtsverlies, een plek op je huid die verandert, of problemen met plassen? Wacht dan niet op een uitnodiging voor bevolkingsonderzoek. Maak in dat geval altijd een afspraak bij je huisarts.
De diagnose kanker: wat nu?
Krijg je toch te horen dat je kanker hebt? Dan komt er in korte tijd ontzettend veel op je af. Dat is een normale reactie, en er is geen goede of foute manier om ermee om te gaan.
Laat je eerst goed informeren door je arts. Vraag naar de voor- en nadelen van elke behandeloptie, en wat dit betekent voor jouw leven. Je hebt bovendien altijd het recht op een second opinion bij een andere arts of een ander ziekenhuis, zonder dat dit als wantrouwen hoeft te voelen.
Probeer daarnaast je omgeving te betrekken, op de manier die bij jou past. Sommige mannen willen alles delen, anderen houden het liever klein. Beide is prima, zolang je jezelf niet isoleert. Blijf je vastlopen in emoties zoals angst of somberheid? Zoek dan op tijd hulp, bijvoorbeeld via je huisarts, een psycholoog of lotgenotencontact via kanker.nl.
Conclusie: kennis en actie maken het verschil
Kanker bij mannen komt vaker voor dan bij vrouwen, vooral vanaf je 60e levensjaar. Prostaatkanker, huidkanker en longkanker voeren de lijst aan bij oudere mannen, terwijl zaadbalkanker juist bij jongere mannen de boventoon voert. Een derde van alle kankergevallen is te herleiden tot leefstijl, en dat betekent dat jouw keuzes er echt toe doen.
Twijfel je over klachten, of hoort je leeftijd bij een bevolkingsonderzoek? Wacht dan niet af, maar maak een afspraak. Vroege opsporing blijft een van de krachtigste wapens tegen kanker.
Bronnen: – Volksgezondheid en Zorg (vzinfo.nl): incidentie- en leeftijdscijfers kanker, gebaseerd op de Nederlandse Kankerregistratie (IKNL) — vzinfo.nl/kanker – IKNL: cijfers over prostaatkanker — iknl.nl/kankersoorten/prostaatkanker – Volksgezondheid en Zorg: cijfers over longkanker — vzinfo.nl/longkanker – IKNL: cijfers over zaadbalkanker — iknl.nl/kankersoorten/zaadbalkanker – AYA Zorgnetwerk: incidentie en prevalentie van kanker bij jongvolwassenen — ayazorgnetwerk.nl – Kanker.nl: hoe vaak komt kanker voor — kanker.nl – KWF Kankerbestrijding: onderzoek naar leefstijlfactoren en kanker (TNO, 2023) — kwf.nl/nieuws/tot-40000-kankergevallen-per-jaar-zijn-te-voorkomen – KWF Kankerbestrijding: kanker voorkomen — kwf.nl/kanker-voorkomen – RIVM: bevolkingsonderzoek darmkanker — rivm.nl/bevolkingsonderzoek-darmkanker – Kanker.nl: diagnose kanker, hoe nu verder — kanker.nl/diagnose – Kanker.nl: wat kun je zelf doen na een diagnose — kanker.nl
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten, of twijfel je over je gezondheid? Neem dan contact op met je huisarts. Voor vragen of een luisterend oor kun je ook terecht bij de gratis KWF Infolijn of kanker.nl.
